Το ψωμί ενός τόπου έχει μνήμες από την ιστορία του. Περιέχει όλη την αγωνία επιβίωσης ενός ολόκληρου λαού, τον μόχθο του αγροτικού πληθυσμού, την αγάπη να περιποιηθείς και να θρέψεις τους δικούς σου ανθρώπους... Μια σκάφη ζυμώματος με τα δυνατά χέρια μιας αγρότισσας να πλάθουν το ψωμί είναι η πιο σύντομη ιστορία των φτωχών προτουριστικών Κυκλάδων. Το ψωμί είναι αγάπη, επιβίωση, κληρονομιά, ζωή. Η πρώτη ύλη της ζωής μας.
Κόσμοι της σιωπής και του σκοταδιού, πάντα μυστηριώδεις και υποβλητικοί, τα σπήλαια ασκούν μια ιδιαίτερη γοητεία και ένα περίεργο μίγμα φόβου, διέγερσης και εξερευνητικής διάθεσης σε συνδυασμό με μία αίσθηση ενός περιβάλλοντος που είναι απόκοσμο και ταυτόχρονα ανεξήγητα οικείο.
Έξι παραδοσιακοί τεχνίτες, αφήνουν για λίγο το έργο τους για να κοιτάξουν τον φακό της φωτογράφου Φανής Αλεξανδροπούλου και να απαντήσουν στις ερωτήσεις μας. Τα λόγια τους λίγα, εδώ μιλούν τα χέρια μέσα από την τέχνη και το υλικό του καθενός: μάρμαρο, ξύλο, σίδερο, πηλός και νήμα. Τέχνες παλιές όσο και ο άνθρωπος. Κοινό γνώρισμα όλων, ότι αγαπούν με πάθος τη δουλειά τους και θα αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα στο νησί όπως συμβαίνει πάντοτε με τους αυθεντικούς δημιουργούς.
Για τους περισσότερους από εμάς τα μίλια είναι μπόνους στην κάρτα SeaSmiles. Για κάποιους άλλους πάλι τα μίλια είναι πραγματικά, γιατί τα έχουν διανύσει με πανιά ανοιγμένα και φυσικά δεν σκοπεύουν να σταματήσουν. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν (και θα είναι για πάντα) ο Κώστας Γουζέλης, που τον Δεκέμβρη του 2016 ενώθηκε με το φως φεύγοντας από το σώμα του και αφήνοντας όλους εμάς απαρηγόρητους. Αυτός, «ο μικρός βασιλιάς καπετάνιος» που η ζωή του σφραγίστηκε από την αγάπη του για τη θάλασσα και τα ξύλινα σκαριά.
Γεννήθηκα το 1941, ανήμερα των Αγίων Αναργύρων στο Καμάρι της Πάρου και με γράψανε στην κοινότητα Λευκών. Η μητέρα μου ήτανε από τις Μάλτες κι ο πατέρας μου Λευκιανός. Είμαι το έβδομο παιδί μιας οικογένειας με εννέα παιδιά. Δύσκολα χρόνια πολύ φτωχά. Ως παιδί πεινούσα συνέχεια. Τα προϊόντα ήταν λίγα. Λίγο γάλα, τυρί, ψωμί, κανένα φρούτο, αυτά όλα κι όλα. Στο σπίτι είχαμε γίδια, άλογα, μουλάρι και κότες. Όταν ήμουν δώδεκα χρονών είχαμε περίπου εκατόν εξήντα γίδια και αγελάδες.
Ο μικρός παράδεισος της Αντιπάρου δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις: η χαλαρή ατμόσφαιρα, οι ήσυχες δαντελωτές παραλίες, το μαγευτικό σπήλαιο, τα τόσο ενδιαφέροντα αρχαιολογικά ευρήματα στο γειτονικό νησάκι του Δεσποτικού, είναι πλέον ευρέως γνωστά, κάτι που κάνει τόσο κόσμο να την επισκέπτεται ξανά και ξανά, έστω και για μια ημερήσια εκδρομή από την Πάρο.
Σε μια εποχή πλήρους εμπορευματοποίησης ο μικρός αυτός Φάρος, φωτίζει μια άλλη Πάρο που ζει και αναπνέει πίσω από τις κραυγαλέες ταμπέλες, τα φώτα, τις εκκωφαντικές μουσικές και τις τερατώδεις κατασκευές.
Οι πρωταγωνιστές των ανασκαφών και της αποκατάστασης των αρχαιοτήτων στο Δεσποτικό της Αντιπάρου απαθανατίσθηκαν από τη Μαίρη Χατζάκη εν ώρα εργασίας, κατά τη μακρά διάρκεια των εργασιών.
Ο Χρίστος Γεωργούσης δεν έχει μόνο μια ιδιότητα. Δεν είναι μόνο καθηγητής, φιλόσοφος, ποιητής, χρονικογράφος, παρατηρητής της ζωής, “ιστορικός” της μικρής παριανής κοινότητας, εμπειρικός λαογράφος...Είναι η ζωντανή ηχηρή πένα του νησιού που σκαλίζει εικόνες, μυρωδιές, ιστορίες από τον πόλεμο και μετά, από την Πάρο και από τους άλλους σταθμούς της ζωής του.
Κτίριο εμβληματικό για την ιστορία και την πολιτισμική ταυτότητα της Παροικιάς, βρίσκεται επί της οδού Λοχαγού Γράβαρη και αναγνωρίζεται εύκολα από το χαρακτηριστικό βόλτο με την υδρορροή σε σχήμα λεοντοκεφαλής. Το αρχοντικό ανοίγει φέτος τις πόρτες του στο κοινό, στο πλαίσιο του πρώτου Φεστιβάλ Πάρου που διοργανώνεται στην Παροικιά το τριήμερο 13, 14 & 15 Ιουλίου και υποδέχεται τους επισκέπτες της πόλης δίνοντας τους την ευκαιρία να δουν πίσω από τους τοίχους της ιστορικής αυτής οικίας και να αισθανθούν για λίγο μέρος της τοπικής ιστορίας και της Παροικιώτικης ταυτότητας.
