ΙΑΚΩΒΟΣ ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ

Συνέντευξη: Μάρω Βούλγαρη | Φωτογραφίες: Μαίρη Χατζάκη

Ο «Θεόφιλος» της Αντιπάρου

Σε μια ταβέρνα στην Αντίπαρο ο Ιάκωβος Ραγκούσης, ένας γνήσιος λαϊκός καλλιτέχνης, ήταν για μας μια συγκλονιστική αποκάλυψη. Με μια ιδιοσυγκρασιακή ταυτοτική γραφή και μια πολύ ώριμη φιλοσοφία ζωής, μας μίλησε για την τέχνη του και τις σκέψεις του για τη ζωή του στο νησί.

Ζωγραφίζω εδώ και έξι χρόνια. Μου βγήκε ξαφνικά προσπαθώντας να διακοσμήσω την ταβέρνα μου. Είμαι αυτοδίδακτος αλλά δεν θέλω να κάνω μαθήματα. Δεν νομίζω ότι θα μου κάνουν καλό. Νομίζω ότι θα χάσω κάτι. Ακόμα και στην αγιογραφία που είναι καθαρά τεχνική αφήνω το ένστικτο να με κατευθύνει. Δεν είναι ζωγραφική που αποτυπώνει οπωσδήποτε το νησί. Βγαίνουν εσωτερικά τοπία. Είναι ταξίδια στο χρόνο και ταξίδια στον εαυτό. Δεν είναι ζωγραφική που τη βλέπεις. Είναι ζωγραφική του μυαλού.

Ζωγραφίζω καράβια, μυθικά πλάσματα, λουλούδια και γυναίκες. Είναι γυναίκες μαγικές, θεϊκές, μυθικές, δυνατές. Εξέλιξα αρκετά τη ζωγραφική μου στην καραντίνα. Μπήκα στην λεπτομέρεια. Είχα χρόνο ν’ αφοσιωθώ. Δεν θέλω να κάνω τίποτε άλλο παρά μόνο να ζωγραφίζω.

Ζωγραφίζω πάνω στα τελάρα, στους τοίχους, στα τραπέζια, σε κομμάτια ξύλου, στο πάτωμα. Χρησιμοποιώ λάδια, ακρυλικά και παστέλ αλλά πολλοί από τους πίνακες μου είναι φτιαγμένοι από τα πλαστικά χρώματα που βάφουμε τους τοίχους.

Μου αρέσει η πολυχρωμία. Γι αυτό έφτιαξα αυτήν την πολύχρωμη ταβέρνα αλλά στην αρχή δεν με έβλεπαν με καλό μάτι οι άνθρωποι στον Δήμο γιατί χαλούσα την άσπρη- μπλε αρμονία. Η οποία είναι τεχνητή γιατί τα νησιά ήτανε πάντοτε πολύχρωμα.

Μέσα στους πίνακες υπάρχουν φίδια, φρούτα, λουλούδια, κριάρια, γυναίκες που σε κοιτάζουν κατάφατσα με ανοιχτόχρωμα μάτια, άλογα, και πολλά πλοία. Δεν μπορώ να δώσω για όλα εξηγήσεις. Είναι συμβολισμοί που κάτι σημαίνουν τη συγκεκριμένη στιγμή. Δεν εξηγώ τους πίνακές μου ούτε τους πουλάω. Αν μπει ανάμεσά μας το χρήμα θ’ αλλάξει η σχέση μου με τη ζωγραφική. Επίσης δεν κάνω παραγωγή, κάθε κομμάτι είναι μοναδικό.

Ας πούμε ότι είναι ένα προσωπικό ημερολόγιο. Αλλά αντί για λέξεις έχει ζωγραφιές. Η ζωγραφική δεν είναι ένα μέσο μηνυμάτων; Σε κάποιους πίνακες υπάρχει κι ένα ζωγραφισμένο μάτι. Συνήθως, αλλά όχι πάντα, συμβολίζει για μένα το μάτι του Θεού.

Φίδια και δαίμονες, μέδουσες, λάμιες και αρχαίες θεότητες, αιγυπτιακές κεφαλές, στοιχειά της φύσης… Αυτός είναι ο κόσμος μου. Ένας κόσμος που γεννήθηκε εδώ στο τρίγωνο της Μεσοποταμίας όπου αναπτύχθηκαν οι πρώτοι πολιτισμοί.

Ζωγραφίζω μέσα στην ταβέρνα στο μεσημεριανό διάλειμμα μεταξύ μία και τέσσερις. Δεν μπορώ να ζωγραφίσω πουθενά αλλού και δεν χρησιμοποιώ καβαλέτο. Δουλεύω κατευθείαν με πινέλο χωρίς περίγραμμα και κατευθείαν από το σωληνάριο. Για μένα κάθε επιφάνεια είναι ένα πιθανό τελάρο. Ζωγραφίζω πάνω σε ένα τραπέζι δίπλα στην κουζίνα. Μετά, πάλι ζωγραφίζω το βράδυ. Για μένα είναι συντροφιά, έκφραση, επικοινωνία, είναι η σύνδεση με το μέσα μου…